Over de kunstenaars en hun projecten

Alia Hamdan. Foto: Charlotte Artaud.

Alia Hamdan (geb. 1979) is onderzoeker op het gebied van esthetische politiek en danseres, gevestigd in Beiroet, Libanon. Haar onderzoeks- en dansinteresses richten zich op de raakvlakken tussen beeldregimes, choreografische denkwijzen en politiek. De afgelopen tien jaar heeft Alia in Beiroet verschillende cursussen over danstheorie en kunstgeschiedenis gegeven aan de Académie Libanaise des Beaux-Arts en de Université Saint-Joseph, terwijl ze tegelijkertijd dans- en lezingvoorstellingen produceerde, zoals *Someday* bij BIPOD in Beiroet (2022) en *Dancers, October 17* bij Zokak in Beiroet (2021). In 2022 nam ze deel aan de residentie bij de Camargo Foundation in Cassis, en in 2023 aan die bij de Schloss Academy in Stuttgart.

Alia Hamdan, "Stillness studies", Instagram-videowerken, 2023.

Het geselecteerde voorstel: Sinds 2010, en sinds het begin van de ineenstorting, zijn de Libanezen in een entropische tijd terechtgekomen, die een toekomst van verval met zich meebrengt, aangezien mensen tijd steeds vaker afmeten aan de mate waarin dingen (zoals muren, auto’s, scholen en ziekenhuizen) in verval raken. Alia’s project, The Dance Lecture Series: On Time Measures, wordt een wetenschappelijke lezing waarin instrumenten en ideeën voor tijdmeting worden onderzocht, die worden doorkruist door dode, onzichtbare, onvoorspelbare en zich herhalende intermezzo’s. Deze langdurige intermezzo’s, in de vorm van stilstaande beelden, geluiden, dansvideo’s of geënsceneerde gebeurtenissen, leggen bepaalde materiële aspecten van het heden in Beiroet vast en vervormen de chronologische stroom van de ruimte.

Alia presenteerde haar project op het Alkantara Festival in november 2024 en in het Kaaitheater in april 2025.

Liliane Chlela. Foto: Juri Hiensch.

Liliane Chlela (geb. 1986) is een producer, dj en performer die in de elektronische en experimentele scene alom bekend staat om haar unieke en gedurfde benadering van geluid, die het publiek ertoe aanzet de grenzen van hun auditieve ervaringen te verleggen. Met haar kenmerkende technieken verkent de in Libanon geboren en in Montréal gevestigde producer de relaties tussen improvisatie en de bewerking van geluiden uit uiteenlopende muziekgenres. Liliane heeft al drie zelfgeproduceerde albums op haar naam staan; op haar album Safala (2021) combineert ze veldopnames, persoonlijke herinneringen en bezweringen met baanbrekende en vernieuwend klanken.

Liliane Chlela op MUTEK 2023. Foto door Frédérique Ménard-Aubin.

Het geselecteerde voorstel: In haar project *I; the hybrid and the antidote* wil Liliane thema’s vastleggen en produceren die het diasporische bestaan van het menselijk wezen weerspiegelen binnen de hybride ruimtes die ontstaan tussen herinnering en ontkenning. Deze thema’s zullen worden voorgelegd aan muzikanten en hun instrumenten, terwijl hun klankinterpretaties worden opgenomen. De gesynthetiseerde versies van deze opnames zullen dienen als instrumenten voor een live-optreden, wat zal resulteren in een intieme geluidsbank van gesynthetiseerde thema’s. Hieruit zal Liliane de thema’s minutieus bewerken tot composities, terwijl ze hybride modules en ruimtes creëert.

Liliane presenteerde haar project in november 2024 in de Ancienne Belgique en op Le Guess Who?.

Mohamed-Ali Ltaief. Foto door Alicja Khatchikian.

Mohamed-Ali Ltaief (geb. 1984) is een in Tunis geboren en in Berlijn gevestigde performancekunstenaar, auteur en wetenschapper. Zijn werk put uit interdisciplinaire en postkoloniale perspectieven op het snijvlak van theater, geluid, conceptuele en beeldende kunst, naast essays en fictie. In 2011 was hij medeoprichter van de onafhankelijke kunstgroep „Ahl Al-Kahf“ in Tunesië, die later Radio Ahl Al-Kahf oprichtte. Hij heeft gewerkt aan diverse projecten en lezingen, zoals ‘The path of the sun or the bare life’ in het kader van de L’Art Rue Residency bij Madrasa El Achouria in Tunis (2021) en ‘What Can We Learn and Unlearn When We Speak Together?’ tijdens Jaou Encounters in Tunis (2022). Mohamed-Ali heeft een BA in kunstwetenschappen en een MA in esthetica behaald aan het Institut supérieur des sciences humaines de Tunis. Hij is wetenschapper bij de afdeling Ruimtelijke Strategieën van de Weißensee Academy of Art in Berlijn.

Mohamed-Ali Ltaief, "Ghosts of Meaning", performance, 2019. Foto: Hebbel am Ufer.

Het geselecteerde voorstel: het onderzoeksproject van Mohamed-Ali, getiteld *The Concretely WE: Voices from within the camp*, onderzoekt de erfenis van Noord-Afrikaanse geluidsarchieven in de collectie van het Berliner Phonogramm-Archiv en het Ethnologisches Museum in Berlijn. Het project volgt met name de vroege fonogramarchieven die in de jaren 1910 in opdracht werden aangelegd en geclassificeerd, en die tegenwoordig deel uitmaken van etnomusicologische collecties die in Berlijn bij de Stichting Pruisisch Cultureel Erfgoed worden bewaard. Deze archieven bevatten opnames die de Duitse Fonografische Commissie maakte met gevangenen uit de Eerste Wereldoorlog, zoals Sadok Ben Rachid Haj Youssef. Mohamed-Ali zal deze archieven onder de loep nemen om te onderzoeken op welke manieren geluidskennis weerstand kan bieden en een tegenverhaal kan vormen. Met dit project wil hij het statische geluidsarchief herinterpreteren, ter discussie stellen en confronteren, om het te transformeren tot een collectieve ruimte die bewoond kan worden en om het te herstellen als een ruimte voor diep luisteren en live-optredens.

Mohamed-Ali presenteerde zijn project in juli 2024 in Centrale Fies en in januari 2025 in het Kaaitheater.

Noha Ramadan. Foto met dank aan de kunstenaar.

Noha Ramadan (geb. 1979) maakt performances, teksten en bewegende beelden. Ze zijn geboren op het grondgebied van de Dharug/Guringai als kind van Egyptische immigranten en verhuisden in 2005 naar Amsterdam om choreografie te studeren aan de School for New Dance Development. Hun praktijk richt zich op het vermogen van het dansende lichaam om toegang te krijgen tot een veelheid en gelijktijdigheid van locaties, identiteiten en verlangens, en om chaos en humor te kanaliseren. Hun performances maken gebruik van een uitgesproken beeldende en filmische benadering van geluid en gebaar, waardoor vaak het gevoel ontstaat alsof je door grootschalige fantasieruimtes navigeert. In 2017 was Noha medeoprichter van Jacuzzi, een door kunstenaars gerunde ruimte op het snijvlak van dans en beeldende kunst in Amsterdam, waar zij verschillende evenementen organiseren en ondersteunen, zoals Nightshades (2019-2023), The Dancing Group en Jacuzzi Mondays. Zij is tevens werkzaam als docent, interdisciplinair artistiek onderzoeker en performer.

Noha Ramadan, "Paratactical", performance, 2018. Foto: David Cenzer.

Het geselecteerde voorstel: Noha wil begrippen als ontwrichting, dissonantie en spillover gebruiken om materiaal (dans, stem en beeld) zo te bewerken dat het een nauwkeurigere weergave vormt van hun ervaring van het leven tussen culturen en contexten – een diasporische realiteit waarin van code wordt gewisseld, waarbij het minder gaat om het vinden van nieuwe hybriden dan om het oproepen van de gelaagde werelden die naast elkaar bestaan en met elkaar botsen, soms op onhandige wijze. In dit performanceproject, getiteld *and we shimmered as we crossed from one reality to another*, onderzoekt Noha wat er kan worden onthuld door zich terug te trekken, zich te verbergen of te abstraheren, en hoe zij als kunstenaar het recht op ondoorzichtigheid in scène kan zetten.

Noha heeft hun project in juli 2025 gepresenteerd op Centrale First en zal het in november 2025 presenteren op het Alkantara Festival.

Sandy Chamoun. Foto: Lara Nohra.

Sandy Chamoun (geb. 1987) woont en werkt in Beiroet. Ze studeerde af aan de afdeling Audiovisuele en Filmstudies van de Université Saint-Joseph en volgde een opleiding tot actrice aan de Libanese Universiteit. Ze is een van de oprichters van de band The Great Departed, die in 2016 hun eerste album, *La Bombe*, uitbracht. Ze trad als leadzangeres op tijdens verschillende shows in Metro Al Madina in Beiroet. Sandy is tevens een van de oprichters van de band SANAM, waarvan het debuutalbum in juni 2023 verscheen. Haar debuut-EP als soloartiest, FATA17OCT, verscheen in december 2022.

Sandy Chamoun, albumhoes van "FATA17OCT". Ontworpen door Basyma Saad.

Het geselecteerde voorstel: Sandy’s project, getiteld Sawt El Doumouh, zal zich verdiepen in ‘Cantu a Tenòre’, een rituele keelzangstijl uit Sardinië, waarbij mannen de overwinning van de mensheid op de natuur vieren. Deze vorm van polyfone volkszang wordt altijd uitgevoerd door vier personen, uitsluitend mannen, wier stemmen specifieke kenmerken moeten hebben die de ‘soundtrack van de natuur’ nabootsen. Via haar stem en teksten zal Sandy zich afvragen wat het betekent om in Libanon te zijn en de overwinning van de mens op de natuur te vieren vanuit het perspectief van een vrouw.

Sandy zal haar project in november 2025 presenteren in Ancienne Belgique en op Le Guess Who?.

Uit "Vies possibles et imaginaires" (Editions Photosynthèses, Arles, 2012), een samenwerking met Rozenn Quéré. Met dank aan de kunstenaars.

Yasmine Eid-Sabbagh onderzoekt de mogelijkheden van menselijk handelen door in haar praktijk experimentele, collectieve werkprocessen te hanteren. Hieronder vallen (tegen-)archiveringspraktijken, zoals de onderhandelingen over een mogelijk digitaal archief dat in samenwerking met de bewoners van Burj al-Shamali, een Palestijns vluchtelingenkamp nabij Tyrus in Libanon (waar de kunstenares tussen 2006 en 2011 woonde en sinds 2001 werkzaam is), (opnieuw) wordt samengesteld, en radicale pedagogische projecten, zoals „Ses Milanes-créixer a la natura“, een zelfgeorganiseerde boskleuterschool in Bunyola, Spanje, die de natuur als belangrijkste infrastructuur gebruikt. Fotografie fungeert voor haar vaak als medium om gezamenlijk begrippen als collectiviteit, macht en doorzettingsvermogen te onderzoeken; bijvoorbeeld in haar betrokkenheid als lid van de Arab Image Foundation, een door praktijkbeoefenaars geleide archiefinstelling, en als zwaartepunt in haar doctoraat in kunsttheorie en cultuurwetenschappen aan de Academie voor Schone Kunsten in Wenen (2018).

Yasmine Eid-Sabbagh, "Frictional Conversations – Sonic Materialisation", documenta fifteen, juni 2022. Met dank aan Ahmad al-Khalil.

Het geselecteerde voorstel: Yasmine overweegt een installatie te ontwikkelen in het kader van haar langlopend artistiek onderzoek, een proces dat ze ‘Frictional Conversations’ noemt en dat tot op heden alleen in tijdelijke vormen is gepresenteerd, voornamelijk als performatieve interventies. De installatie, getiteld ‘The Script’, zou een script opsplitsen in een gedrukte versie, een geluidsinstallatie en performatieve elementen. Via het script en de storingen in de uitvoering van delen daarvan zal de installatie de mogelijkheid blijven bevragen om Palestijnse vluchtelingen weer te geven door middel van foto’s in een chronische uitzonderingssituatie.

Partners

Voor deze editie werkt Mophradat samen met Ancienne Belgique in Brussel en Le Guess Who? in Utrecht op het gebied van muziek, met Alkantara in Lissabon, Centrale Fies in Dro en het Kaaitheater in Brussel op het gebied van podiumkunsten, en met If I Can’t Dance, I Don’t Want To Be Part Of Your Revolution in Amsterdam op het gebied van beeldende kunst.

Alkantara is een kunstvereniging die de wisselwerking tussen artistiek experimenteren en hedendaagse debatten stimuleert, gevestigd in Lissabon, Portugal. De projecten die de vereniging ontwikkelt, nemen dans, theater en live-performance als uitgangspunt, maar putten vaak ook uit andere artistieke praktijken en kennisgebieden om verschillende discoursen en contexten met elkaar in dialoog te brengen. Hier kun je meer lezen over Alkantara.

Ancienne Belgique is een concertzaal voor hedendaagse muziek in Brussel. Het is een van de toonaangevende concertzalen in België, waar interessante nieuwe en gevestigde artiesten worden voorgesteld aan een breed publiek van muziekliefhebbers. Meer informatie over Ancienne Belgique vind je hier.

Centrale Fies is een onderzoekscentrum voor hedendaagse performancepraktijken. Het is gevestigd in een waterkrachtcentrale uit het begin van de 20e eeuw in Dro, Trento, Italië, die nog steeds gedeeltelijk in bedrijf is en eigendom is van Hydro Dolomiti Energia. Hier kun je meer lezen over Centrale Fies.

If I Can’t Dance, I Don’t Want To Be Part Of Your Revolution is een kunstorganisatie die in 2005 in Amsterdam, Nederland, is opgericht en zich toelegt op het onderzoeken van de ontwikkeling en typologie van performance en performativiteit in de hedendaagse kunst. Dit doet de organisatie door middel van de ontwikkeling, productie en presentatie van projecten in opdracht, in samenwerking met kunstenaars, curatoren en onderzoekers, op basis van langdurige samenwerking en ondersteuning. Je kunt hier meer lezen over If I Can’t Dance, I don’t Want To Be Part Of Your Revolution.

Kaaitheater is een podium voor dans, theater, performance, muziek en debat in Brussel, België. Het werd in 1977 opgericht als pionier op het gebied van innovatieve podiumkunsten en is uitgegroeid tot een platform voor zowel werk van kunstenaars uit de Vlaamse Golf als van nieuwe generaties podiumkunstenaars. Hier kun je meer lezen over Kaaitheater.

Le Guess Who? is een muziekfestival in Utrecht, Nederland. Het staat in het teken van grensoverschrijdende muziek en cultuur uit de hele wereld en biedt een podium aan ondervertegenwoordigde geluiden die elders zelden te horen zijn. Hier kun je meer lezen over Le Guess Who?